Inne

GDY PRZEŚLADUJE CIĘ WAMPIR

 

Nowy dodatek „Krew i Wino” to bez wątpienia wielki powrót tematu wampirów. Motyw ten, nieśmiertelny tak samo, jak jego samo bohaterowie od lat króluje w literaturze, filmach… no i oczywiście grach. Warszawskie studio uczyniło z tych krwiolubnych postaci finałowe tło dla zakończenia przygód o Białym Wilku…

Jak dobrze wiecie wiedźmińskie metody na wampiry to m.in. olej przeciw wampirom, eliksir „Czarna Krew” czy odpowiednia petarda a i na  zastosowane wiedźmińskich znaków też znajdzie się miejsce. Jednak nie zawsze podczas ataku tych istot w pobliżu znajdował się łowca wampirów i też nie zawsze w okolicy można było spotkać wiedźmina, który podjąłby się zlecenia. Jak więc radzili sobie ludzie? Sięgano do starych sposobów znanych z klechd i legend. Metod dobrze nam znanych z książek czy filmów, nieśmiertelne triki, które pomimo upływu lat nadal potrafią uratować szyję przed tą niebezpieczną istotą.

 

 

 


 

 

Ale po kolei. Kim w ogóle są wampiry i skąd się wzięły? Najprościej chyba powiedzieć, że są ożywionymi umrzykami, które łakną krwi. Jednakże, jak w ogóle mit wampira wszedł na salony? Błyskotliwa i nowatorska interpretacja mitu wampirycznego dokonana przez Brama Stokera spowodowała, że na przestrzeni lat wizerunek tej słynnej postaci przeszedł ewolucję, której nie doświadczył żadnej inny twór z mitów, podań, legend, literatury czy filmu. Obecny wizerunek wampira to bez wątpienia scheda po wizerunku hrabiego Drakuli. Wampiry z ustnych przekazów odbiegają od postaci kreowany przez Christophera Lee czy Anne Rice. Nawet dobrze znany nam, miłośnikom wiedźmina, Regis – jego kreacja jako wampira wyższego również jest naznaczeniem wpływów Stokera.

 

 

 

bram-stokers-dracula-0113

 

vampire_illustration-horz

 

 

Jakie więc były te „pierwotne” bestie z ludowych podań? Cóż, w odróżnieniu od uwodzicielskich, często zepsutych wampirów obecnych w kulturze masowej i przemyśle rozrywkowym, krwiopijcy w dawnej tradycji europejskiej byli niezmiennie ohydni i cuchnący. Byli absolutnie ostatnimi stworzeniami na ziemi które chcielibyśmy spotkać, a co dopiero pozwolić, aby skosztowały naszej krwi. Choć mit wampiryczny jest znany na całym świecie, to szczególną kolebką jest Europa Wschodnia, z której wyewoluował „wampir współczesny”. Ile krajów, regionów tyle różnych odmian wampirów oraz nazw określających te stworzenia. Jest to naprawdę temat bardzo rozległy, dla podtrzymania mojego twierdzenia podam przykład, który uświadomi jak bardzo zagmatwany jest to stwór i jak bardzo ewoluował na przestrzeni lat. Vrykolaki – u Słowian południowych, zamieszkujących Bałkany oznaczało to osoby noszące odzież z wilczych skór. Stopniowo znaczenie zmieniało się i ostatecznie związane jest z demonami o wilczych cechach. Z kolei w ujęciu greckim Vrykolaki miały zdecydowanie bardziej wampiryczny charakter, niż likantropiczny. W starożytności były one demonami o krwiopijczych skłonnościach, złośliwymi nieumarłymi, powracającymi zza grobu by szkodzić żyjącym.

 

 

d07a9056f35f96a97d20fe4c4c3e50e6Protoplastom wampirów Regisa czy Lestata zdecydowanie bliżej było do słynnego Nosferatu granego przez Maxa Schrecka lub wampirowi zwanego „Ukrytym”, zaprezentowanemu w najnowszym dodatku „Krew i Wino”.

Możemy sobie wyobrazić jak teraz wyglądałyby te przeklęte istoty, wróćmy jednak do tego, jak pozbyć się tak groźnego przeciwnika lub chociaż pokrzyżować mu plany na tyle, by zrezygnował z chęci ugaszenia pragnienia krwi.

 

 


 

 

Istniało klika sposobów na zabicie wampira lub odstraszenie go
od domowego przybytku, oto one:

 

 

Sól i ziarna – w niektórych legendach nieumarli nie mogą przekroczyć linii wysypanej solą. W takim przypadku wystarczyło przy oknach, drzwiach i kominku wysypać nieprzerywaną linię z soli oraz otoczyć nią dom, jeśli w okolicy grasuje wampir. Do odstraszania wampirów używano też ziaren, najczęściej wykorzystywano ziarna gorczycy – prawdopodobnie ze względu na religijne zaszłości. Używano też drobnych ziaren: maku, owsa, prosa, marchwi oraz kolców zebranych z dzikiej róży.

Jedna z teorii głosi, że jeśli wampir natrafia na te ziarna musi policzyć je wszystkie, nim wkroczy do wioski i zacznie polować. Niektóre opowieści ludowe precyzują, że wampir może policzyć tylko jedno ziarno w roku więc nawet niewielka ich ilość wystarcza, by odstraszyć zło na długi czas. Inna teoria mówi o tym, że gdy wampir zacznie liczyć ziarna traci poczucie czasu i musi się wycofać, gdyż może nastać moment wschodu słońca. Ziarnem, a także solą często posypywano zwłoki w trumnie, aby wampir nie mógł wydostać się ze swojej mogiły.

 


 

Kołek – pomysł ten narodził się z ludowych sposobów radzenia sobie z nieumarłymi. W niektórych tradycjach należało przebić ciało całkowicie, tak by przygwoździć je do ziemi, w innych przebijano też kolcami lub igłami język wampira, by nie mógł on wykorzystywać go do picia krwi. Kołki wykonywane były z lokalnego trwałego drewna: jałowca, głogu, jesionu, dzikiej róży lub osiki. W niektórych klechdach mówi się o tym, że aby kołek zadziałał należy przebić potwora jednym ciosem.

Czasem kołki wbijano w ziemię nad grobem, by upiór sam się na nie nadział, próbując wstać z mogiły. W innych podaniach zmarłych chowano twarzą do dołu, a kołkiem przebijano plecy. Niektóre ciała oprócz przebijania, pozbawiano głowy lub wyjmowano z nich serca i palono je na popiół.

 

 

 

 

Krzyż i krucyfiks – mówiono, że to krucyfiks ma większa moc niż krzyż, jednak jest to zależne od tego, czy trzymająca go osoba wierzy w jego symbolikę. W tradycyjnych opowieściach krucyfiks pali skórę wampira, w niektórych legendach krzyż blokuje też źródło siły wampira, co go znacznie osłabia. Zawieszony nad drzwiami obiekt może powstrzymać wampira przed wejściem do pomieszczenia a krzyż ustawiony na mogile uniemożliwia mu jej opuszczenie.

 


 

Czosnek – środek „doraźny” do obrony przed wampirami. Jest używany, nie licząc jego leczniczych właściwości, do odstraszania wampirów. Bardzo często usta odciętej głowy krwiopijcy napychało się czosnkiem, by uniemożliwić mu przyłączenie się do nieumarłych. Podobnie jak czosnek, jarzębina może mieć również właściwości odstraszające nieumarłych. Z drewna jarzębiny robiono krzyże cmentarne, by utrzymać wampiry z daleka.

 


 

Święcona woda – ma ona palić ciało demonów, tak jak kwas pali ludzkie ciało, powodując okropny ból i rany. W przypadku świeżo powstałych wampirów może wręcz być ona dla nich zabójcza. W tradycji ludowej, po ekshumowaniu zwłok podejrzanego o wampiryzm często stosowano wodę święconą w różnego rodzaju rytuałach. Które miały uniemożliwić mu opuszczenie grobu. Podobnie jak solą, woda święconą można było pokropić okolice drzwi i okien, by uniemożliwić wampirowi wejście do środka.

 

 

 

 

Promienie słońca – wiele wampirów z tradycji ludowej oraz współczesnych literackich i filmowych jest w stanie poruszać się w świetle dnia. Bułgarski wampir dla przykładu przenosił się z wioski do wioski, w środku dnia i prowadził normalne życie, w nocy jednak zamieniał się w potwora. W swojej opowieści Bram Stoker pozwolił Drakuli pojawić się w ciągu dnia, chociaż osłabiało to jego siły. Fakt, że słońce może zabijać wampiry, stał się bardziej znany szerokiej publiczności dzięki filmowi „Nosferatu – Symfonia Grozy”. W filmie hrabia Orlok został narażony na światło słoneczne i zniknął przemieniając się w smugę dymu. Od tego czasu wiele literackich, kinowych czy serialowych upiorów przejawiały zróżnicowany stopień „uczulenia słonecznego” – niektóre cierpiały na światłowstręt, inne zaś obdarzone były zdolnością znoszenia światła słonecznego.

 


Srebro
– podobnie jak wilkołaki, wampiry naprawdę nie lubią tego metalu. W zależności od książki czy też filmu – srebro może stanowić śmiertelną broń lub tylko osłabiać wampiry.

 

Próg – dolna część drzwi lub wejścia do pomieszczenia ma wielkie znaczenie dla wampirów. Zazwyczaj nie są w stanie go przekroczyć, o ile nie zostaną zaproszone. Oczywiście jeśli zaprosimy demona do swojego domu, nasze życie jest w wielkim niebezpieczeństwie, gdyż stworzenie mroku może wtedy robić co mu się podoba.

 

 

 

 

Literatura:
Maria Janion – Wampir. Biografia symboliczna
Barb Karg, Arjean Spaite, Rick Sutherland – Wampiry. Historia z zimną krwią spisana